Nowe tendencje w logistyce gnojowicy

Podczas gdy maszyny przeznaczone do zbioru surowców odnawialnych spek­takularnie w kolumnach podazaja po drogach, to w przeciwienstwie do tego roz­prowadzanie substratu fermentacyjnego z biogazowni pozostaje sprawa raczej dyskret­na. Zarówno firmy uslugowe, jak i wyspecjalizowani producenci maszyn i urzadzen rolniczych dochodza w zakresie swojego logistycznego i technicznego know-how do granic mozliwosci. 

Dla firm zajmujacych sie uslugami w rolnictwie, odbiór i transport substratu fermentacyjnego jest tak samo wa­s­ko skal­­kulowany jak sam zbiór roslin. W tym przypadku ekonomia wykonywania uslugi w pelni powiazana jest z duza pojemnoscia transportowa lub przez oszczednosc cza­su podczas napelniania i rozlewania. W tym zakresie mozna stosowac wozy asenizacyjne o pojemnosciach ok. 20 i wiecej m3 lub samochody ciezarowe.

Przyklady z Niemiec

W regionie Schwaförden (Dolna Saksonia) zostaly ostatnio uruchomione dwie instalacje. Przedsiebiorca uslugowy Imholze w Schwaförden podjal sie u­prawy powierzchni i zbioru materialu roslinnego. Uprawiamy teraz troche wiecej powierzchni niz wczesniej, ale zasadniczo powierzchnia u­prawy kukurydzy sie nie zmienila - mówi Peter Imholze. W tym regionie gospodarstwa rolne przestawily sie z hodowli bydla mlecznego na biogaz. Substrat fermentacyjny jest rozpro­wa­dza­ny przez samych rolników. W niedalekiej przyszlosci Imholze zamierza uslugowo za­jac sie roz­pro­wadzaniem substratu fermentacyjnego. Najpózniej w tym mo­men­cie bedziemy musieli zainwestowac w wieksze zbiorniki - dodaje przedsiebiorca. Równiez Richard Seifert, przedsiebiorca uslugowy z Ibbenbühren, pracuje dla instalacji o mocy 500 kW. Powstajacy substrat fermentacyjny rozprowadza na przewidzianych powierzchniach przy wykorzystaniu zbiornika firmy Briri o po­jemnosci 16 m3 i belki o szerokosci 24 m z wezami wleczonymi. Substrat fer­mentacyjny pochodzacy z instalacji stanowi tylko czesc cale­go rozprowadza­ne­go przez niego materialu. Lacznie 12.000 m3 rozprowadza wiosna na po­lach. Gno­jowica dostarczana jest z sasiednich powiatów, gdzie do­minuje hodowla by­dla, na skraj pola za pomoca samochodów ciezarowych. Nastepnie prze­pom­powywana jest do kontenera, po czym rozprowadzana jest przy uzyciu zbiornika na gnojowice - podkresla wlasciciel firmy.

Surowe przepisy

Przedsiebiorcy uslugowi zgodnie potwierdzaja tendencje ku wieloogniwowym lancuchom rozprowadzania gnojowicy, obej­mu­­­jacym jej transport na pole, tymczaso­we magazynowanie w kon­tenerze lub bezposrednie napelnianie na skraju pola oraz jej rozprowadzanie na polu. Taka technologia jest jednak efektywna tylko w przypadku duzych ilosci gnojowicy lub substratu fermenta­cyjnego przy odpowiednio duzej powierzchni poletek. W przeciwnym ra­zie po­w­staja wysokie koszty przezbrajania i koszty przestojów. Redukcja kosztów w zakresie roz­prowadzania gnojowicy przez zwiekszenie pojemnosci ladun­ko­wej ma jednak swoje granice. Przepisy Unii Europejskiej wytyczaja odpowiednie granice dla ruchu drogowego: maksymalny nacisk na os 10 t, maksymalna masa calkowita 40 t. Producenci pojazdów i urzadzen do transportu i rozle­wania gnojowicy juz dawno zareagowali na te obostrzenia i ustawicznie pracuja nad optymaliza­cja. Firma Kotte oferuje zbiornik aluminiowy z samonosna ra­ma aluminiowa. Dzieki temu masa calkowita zostala zredukowana o 2 tony w przy­padku zbiornika tandemowego i o 3 tony w przypadku zbiornika tridemowego. Cie­szaca sie wielo­letnia tradycja firma Zunhammer stawia na zbiornik z tworzywa sztucznego o­raz redukcje masy w zakresie innych elementów konstrukcyj­nych, takich jak os, blotnik czy pompa. Zbiornik tandemowy ma po­jemnosc 18,5 m3, zbiornik tridemowy ma zas pojemnosc 27 m3.

Elastyczne i szybkie napelnianie

Inna mozliwoscia redukcji kosztów jest redukcja czasu napelniania. Fliegl oferuje wysiegnik ssawny z obrotowym ramieniem, sklada­jacym sie z solidnego kulowego wienca obrotowego z wiencem zebowym o­raz poszczególnych segmentów rurowych. Przymocowane do zbiornika ramie mo­zna obrócic o 360°. Kazdy pojedynczy segment rurowy mozna hydraulicznie przesuwac w góre lub w dól. Umieszczony na koncu ramienia ssawnego tur­bo-­napelniacz umozliwia - zdaniem firmy Fliegl - napelnienie zbiornika o pojem­no­sci 16.000 l w ciagu okolo trzech minut. W skró­ce­niu czasu napel­niania tkwi najwiekszy potencjal w zakresie redukcji kosz­tów. Operatorzy instalacji do produk­cji bio­ga­­zu kalkuluja rozprowadzanie gnojowicy coraz czesciej wedlug met­rów szes­cien­­nych, a nie wedlug czasu. Jesli mozna zaosz­cze­­dzic dwie lub trzy minuty w przypadku jednego zbiornika, wówczas moz­na rozprowadzic wiecej gnojowicy. Prawie wszyscy producenci urzadzen prze­znaczonych do tran­s­portu i rozlewania gnojowicy oferuja obecnie wydajne pom­py i najrózniejsze rozwiazania techniczne w zakresie napelniania zbiorników. Zun­ham­mer oferuje pompy o wydajnosci 4.000 lub 5.500 l/min. lub tez o wy­dajnosci 9.000 l/min. Do tego po­­trzebny jest odpowiedni przekrój przewodu ssawnego, który powinien wy­no­sic minimalnie 200 mm. Równiez w przypadku firmy Kotte klient moze wy­bie­rac miedzy wydajnymi pompami prózniowymi o wydajnosci powiet­rza w zakre­sie od 8.400 do 14.800 l/min., czesto z hydraulicznymi napelniaczami, a tech­ni­ka pompowa dla cystern.

Resume

Na rynku dostepne sa dobre roz­wiazania tech­niczne w zakresie gnojowicy. Z technicznego punktu widzenia wiele juz wykonano. W tej chwili do rozwiazania pozostaje odpowiedz na pytanie: co wiecej kosztuje - czas, który jest potrzebny na wykonanie uslugi, czy czas, który mozna zaoszczedzic przez zwiekszanie wydajnosci.

Wieloetapowa technologia to rozwiazanie, które pozwala na zwiek­sze­nie szybkosci wykonywania pracy w przypadku wiekszych odleglosci pomiedzy gospodar­stwem a polem.

W przypadku napelniania zbiornika wazna jest kazda minuta.

Zbiornik aluminiowy firmy Kotte: mniejsza masa wlasna - to wieksza pojemnosc.

Czteroosiowa cysterna firmy Fliegl z hydraulicznie sterowanym ramie­niem ssawnym zapewniajacym szybkie dokowanie.