Sposoby wentylacji budynkow

Wentylacja grawitacyjna

Rozrózniamy dwa typy wentylacji: grawitacyjna i mechaniczna (wymuszona).

Zapewnienie optymalnych warunków mikroklimatu w budynkach inwentarskich wymaga wymiany powietrza, a z nia usuniecia nadmiaru pary wodnej, szkodliwych gazy oraz nieprzyjemnych zapachów. Przy wentylacji grawitacyjnej usuwanie "zuzytego" powietrza nastepuje wskutek

róznicy ciezarów powietrza naplywajacego z zewnatrz i znajdujacego sie w budynku. Prawidlowo zaprojektowana i wykonana wentylacja naturalna (grawitacyjna) pracuje niezawodnie i jest tania w eksploatacji. Natomiast funkcjonowanie wentylacji mechanicznej wiaze sie z ponoszeniem kosztów na energie elektryczna i amortyzacje zainstalowanych urzadzen, ale jest wydajniejsza.

Wentylacja grawitacyjna moze byc kanalowa, w której zuzyte powietrze wyciagane jest kanalami wyciagowymi. Innym rozwiazaniem jest tzw. wentylacja kalenicowa. Nazwa ta pochodzi od szczeliny wykonanej w kalenicy dachu, przez która "stare powietrze" wydostaje sie na zewnatrz budynku. Wentylacja kalenicowa jest obecnie powszechnie stosowana w oborach dla krów mlecznych. Stosuje sie w budynkach bez poddasza uzytkowego. Otwór kalenicowy moze byc przykryty swietlikiem, zwlaszcza jesli jest szeroki i wystepuje ryzyko wpadania deszczówki do budynku oraz sniegu.  W innym przypadku nie ma takiej potrzeby - szczelina kalenicowa moze byc nie zaslonieta, jesli pod nia nie znajduja sie legowiska zwierzat. Wykonana w ten sposób wentylacja kalenicowa (swietlik z pleksi lub nieoslonieta szczelina kalenicowa) spelnia jednoczesnie dwie funkcje - wentyluje i oswietla pomieszczenie.

Wielkosc otworów nawiewnych i kalenica

Wentylacja kalenicowa do wymiany powietrza wykorzystuje grawitacje i cisnienie dynamiczne wiatru. Powietrze naplywa do obory przez otwory nawiewne, a odprowadzane jest przez szczeline wentylacyjna wykonana wzdluz kalenicy. Konstrukcja dachowa musi byc tak wykonana, aby nie bylo mozliwosci bezposredniego przeplywu powietrza z otworów nawiewnych (odpowiednie kierownice zmieniajace kierunek przeplywu powietrza) do szczeliny kalenicowej.
Aby ten system wentylacji prawidlowo dzialal, budynek powinien stac poprzecznie do kierunku najczesciej wiejacych wiatrów w danym terenie. Niskie dachy nie daja dostatecznej sily ciagu, a co za tym idzie wydajnosc wentylacji jest niska. Azeby uzyskac wymagany ciag, pochylenie polaci dachowej budynku musi wynosic co najmniej 15°.

Aby wentylacja grawitacyjna (naturalna) dobrze dzialala, doprowadzone swieze powietrze (nawiew) nie moze powodowac przeciagów w pomieszczeniu budynku. Role otworów nawiewnych moga spelniac otwarte okna, lecz ten sposób nawiewu ma wade, gdyz moga powstawac przeciagi w pomieszczeniu. W oborach dla bydla mlecznego predkosc powietrza powinna wynosic zima ponizej 0,1 m/s, a latem jest dopuszczalna do 0,5 m/s.

Obecnie coraz czesciej nawiew w oborach spelniaja duze otwory wykonane wzdluz scian podluznych budynku, które w wietrzne dni sa zakrywane kurtynami. Innym rozwiazaniem moga byc wloty powietrza (kanaly wlotowe) umieszczone w scianach budynku, wyposazone w klapy lub zasuwy regulujace wielkosc przeplywu, a takze w kierownice strumienia powietrza. Regulowanie naplywu powietrza dolotowego poprzez klapy czy zasuwy moze byc sterowane recznie, mechanicznie albo automatycznie z wykorzystaniem sterowników. Kanaly wlotowe powinny byc ocieplone (skraplanie sie pary wodnej). W okresie silnych wiatrów czy zamieci snieznych powinny byc zamykane nawiewy od strony nawietrznej budynku. Wielkosc otworów nawiewnych nalezy dostosowac do wysokosci budynku i ilosci zwierzat w budynku. Im nizszy budynek, tym szerokosc otworów musi byc wieksza.

Szczelina kalenicowa moze byc otwarta, ale wtedy nalezy liczyc sie z przedostawaniem sie opadów atmosferycznych do wnetrza obory. Aby temu zapobiec, wykonuje sie nad szczelina daszek. Mozna go wykonac w dwóch formach - lukowej lub daszkowej (kalenicowej). Gdy w kalenicy chcemy miec swietlik, to kopule daszku nalezy zrobic przezroczysta. Do tego celu najlepiej wykorzystac plyty komorowe z poliweglanu, które sa lekkie, odporne na uderzenia i obciazenie powierzchniowe, a ponadto mozna je wyginac na zimno.

Wentylacja mechaniczna

Niestety, aby efektywnie produkowac mleko i uzyskiwac wysoka wydajnosc, wentylacja grawitacyjna nie wystarczy, zwlaszcza jesli posiadamy niski budynek. Zamontowanie wentylatorów ograniczy straty mleka w okresie letnich upalów i zminimalizuje ryzyko problemów z zacielaniem, zamieralnoscia zarodków i problemami zywieniowymi.

Istnieja trzy podstawowe systemy wentylacji mechanicznej: podcisnieniowa, nadcisnieniowa, zrównowazona.

Wentylacja podcisnieniowa jest najbardziej rozpowszechnionym systemem wentylacji obór i chlewni. Zazwyczaj wentylatory wyciagowe zlokalizowane sa w pionowych kominach osadzonych w dachu w budynkach bezstropowych lub w stropach budynków z poddaszem uzytkowym. Otwory wlotowe powietrza zlokalizowane sa przewaznie w scianach bocznych, ale moga byc osadzone w stropie. Wlasciwy ruch powietrza jest uzyskiwany poprzez poprawne, równomierne i dostosowane do obsady zwierzat rozmieszczenie otworów wlotowych i wentylatorów wyciagowych.

Wentylacja nadcisnieniowa polega na nadmuchiwaniu powietrza do budynku przez wentylatory, które tym samym tworza nadcisnienie powodujace wypychanie zanieczyszczonego powietrza na zewnatrz budynku. Wentylatory umieszczone w scianach powodowac moga nierównomiernie wentylowanie i zbyt szeroki przeplyw powietrza w otoczeniu wentylatorów. Wentylatory nawiewne zlokalizowane w dachu daja mozliwosc uzyskania równego ruchu powietrza w calym budynku, eliminujac tym samym przeciagi, jednak powodowac moga problemy, szczególnie podczas niskich i wysokich temperaturach. Zimne lub gorace powietrze z nad polaci dachowej tloczone jest do budynku. Przy wentylacji nadcisnieniowej wystepowac moga problemy zwiazane z wykraplaniem sie pary wodnej na elementach budynku nie w pelni hermetycznych, dlatego ten typ wentylacji nie jest polecany do obór.

Wentylacja zrównowazona

Wentylatory sa zastosowane zarówno w otworach wlotowych jak i wylotowych. Jesli system jest poprawnie zaprojektowany to nadcisnienie i podcisnienie sie równowaza. Polecac go mozna w budynkach, w których nie ma mozliwosci zainstalowania otworów w scianach bocznych.

Doskonale sprawdza sie zastosowanie wentylacji grawitacyjnej kalenicowej z wentylatorami umieszczonymi nad krowami (patrz zdjecia). Takie zastosowania sa bardzo czeste w Stanach Zjednoczonych. Wentylatory wlacza sie tylko w sezonie letnim, aby przeciwdzialac upalom. Wentylatory umieszczone nad stolami paszowymi faworyzuja zwierzeta posilajace sie, a nie te lezace na legowiskach, co podnosi ich wydajnosc krów. Warto polaczyc je dodatkowo ze zraszaczami powietrza.

Po szczególy techniczne oraz wiecej zdjec systemów wentylacji zapraszamy do Agromy Bialystok. Pomozemy dobrac odpowiednie wentylatory oraz prawidlowo rozmiescic je w oborze, aby daly maksymalny efekt.