Nowe tendencje w logistyce gnojowicy

Podczas gdy maszyny przeznaczone do zbioru surowców odnawialnych spek­takularnie w kolumnach podążają po drogach, to w przeciwieństwie do tego roz­prowadzanie substratu fermentacyjnego z biogazowni pozostaje sprawą raczej dyskret­ną. Zarówno firmy usługowe, jak i wyspecjalizowani producenci maszyn i urządzeń rolniczych dochodzą w zakresie swojego logistycznego i technicznego know-how do granic możliwości. 

Dla firm zajmujących się usługami w rolnictwie, odbiór i transport substratu fermentacyjnego jest tak samo wą­s­ko skal­­kulowany jak sam zbiór roślin. W tym przypadku ekonomia wykonywania usługi w pełni powiązana jest z dużą pojemnością transportową lub przez oszczędność cza­su podczas napełniania i rozlewania. W tym zakresie można stosować wozy asenizacyjne o pojemnościach ok. 20 i więcej m3 lub samochody ciężarowe.

Przykłady z Niemiec

W regionie Schwaförden (Dolna Saksonia) zostały ostatnio uruchomione dwie instalacje. Przedsiębiorca usługowy Imholze w Schwaförden podjął się u­prawy powierzchni i zbioru materiału roślinnego. Uprawiamy teraz trochę więcej powierzchni niż wcześniej, ale zasadniczo powierzchnia u­prawy kukurydzy się nie zmieniła - mówi Peter Imholze. W tym regionie gospodarstwa rolne przestawiły się z hodowli bydła mlecznego na biogaz. Substrat fermentacyjny jest rozpro­wa­dza­ny przez samych rolników. W niedalekiej przyszłości Imholze zamierza usługowo za­jąć się roz­pro­wadzaniem substratu fermentacyjnego. Najpóźniej w tym mo­men­cie będziemy musieli zainwestować w większe zbiorniki - dodaje przedsiębiorca. Również Richard Seifert, przedsiębiorca usługowy z Ibbenbühren, pracuje dla instalacji o mocy 500 kW. Powstający substrat fermentacyjny rozprowadza na przewidzianych powierzchniach przy wykorzystaniu zbiornika firmy Briri o po­jemności 16 m3 i belki o szerokości 24 m z wężami wleczonymi. Substrat fer­mentacyjny pochodzący z instalacji stanowi tylko część całe­go rozprowadza­ne­go przez niego materiału. Łącznie 12.000 m3 rozprowadza wiosną na po­lach. Gno­jowica dostarczana jest z sąsiednich powiatów, gdzie do­minuje hodowla by­dła, na skraj pola za pomocą samochodów ciężarowych. Następnie prze­pom­powywana jest do kontenera, po czym rozprowadzana jest przy użyciu zbiornika na gnojowicę - podkreśla właściciel firmy.

Surowe przepisy

Przedsiębiorcy usługowi zgodnie potwierdzają tendencję ku wieloogniwowym łańcuchom rozprowadzania gnojowicy, obej­mu­­­jącym jej transport na pole, tymczaso­we magazynowanie w kon­tenerze lub bezpośrednie napełnianie na skraju pola oraz jej rozprowadzanie na polu. Taka technologia jest jednak efektywna tylko w przypadku dużych ilości gnojowicy lub substratu fermenta­cyjnego przy odpowiednio dużej powierzchni poletek. W przeciwnym ra­zie po­w­stają wysokie koszty przezbrajania i koszty przestojów. Redukcja kosztów w zakresie roz­prowadzania gnojowicy przez zwiększenie pojemności ładun­ko­wej ma jednak swoje granice. Przepisy Unii Europejskiej wytyczają odpowiednie granice dla ruchu drogowego: maksymalny nacisk na oś 10 t, maksymalna masa całkowita 40 t. Producenci pojazdów i urządzeń do transportu i rozle­wania gnojowicy już dawno zareagowali na te obostrzenia i ustawicznie pracują nad optymaliza­cją. Firma Kotte oferuje zbiornik aluminiowy z samonośną ra­mą aluminiową. Dzięki temu masa całkowita została zredukowana o 2 tony w przy­padku zbiornika tandemowego i o 3 tony w przypadku zbiornika tridemowego. Cie­sząca się wielo­letnią tradycją firma Zunhammer stawia na zbiornik z tworzywa sztucznego o­raz redukcję masy w zakresie innych elementów konstrukcyj­nych, takich jak oś, błotnik czy pompa. Zbiornik tandemowy ma po­jemność 18,5 m3, zbiornik tridemowy ma zaś pojemność 27 m3.

Elastyczne i szybkie napełnianie

Inną możliwością redukcji kosztów jest redukcja czasu napełniania. Fliegl oferuje wysięgnik ssawny z obrotowym ramieniem, składa­jącym się z solidnego kulowego wieńca obrotowego z wieńcem zębowym o­raz poszczególnych segmentów rurowych. Przymocowane do zbiornika ramię mo­żna obrócić o 360°. Każdy pojedynczy segment rurowy można hydraulicznie przesuwać w górę lub w dół. Umieszczony na końcu ramienia ssawnego tur­bo-­napełniacz umożliwia - zdaniem firmy Fliegl - napełnienie zbiornika o pojem­no­ści 16.000 l w ciągu około trzech minut. W skró­ce­niu czasu napeł­niania tkwi największy potencjał w zakresie redukcji kosz­tów. Operatorzy instalacji do produk­cji bio­ga­­zu kalkulują rozprowadzanie gnojowicy coraz częściej według met­rów sześ­cien­­nych, a nie według czasu. Jeśli można zaosz­czę­­dzić dwie lub trzy minuty w przypadku jednego zbiornika, wówczas moż­na rozprowadzić więcej gnojowicy. Prawie wszyscy producenci urządzeń prze­znaczonych do tran­s­portu i rozlewania gnojowicy oferują obecnie wydajne pom­py i najróżniejsze rozwiązania techniczne w zakresie napełniania zbiorników. Zun­ham­mer oferuje pompy o wydajności 4.000 lub 5.500 l/min. lub też o wy­dajności 9.000 l/min. Do tego po­­trzebny jest odpowiedni przekrój przewodu ssawnego, który powinien wy­no­sić minimalnie 200 mm. Również w przypadku firmy Kotte klient może wy­bie­rać między wydajnymi pompami próżniowymi o wydajności powiet­rza w zakre­sie od 8.400 do 14.800 l/min., często z hydraulicznymi napełniaczami, a tech­ni­ką pompową dla cystern.

Resume

Na rynku dostępne są dobre roz­wiązania tech­niczne w zakresie gnojowicy. Z technicznego punktu widzenia wiele już wykonano. W tej chwili do rozwiązania pozostaje odpowiedź na pytanie: co więcej kosztuje - czas, który jest potrzebny na wykonanie usługi, czy czas, który można zaoszczędzić przez zwiększanie wydajności.

Wieloetapowa technologia to rozwiązanie, które pozwala na zwięk­sze­nie szybkości wykonywania pracy w przypadku większych odległości pomiędzy gospodar­stwem a polem.

W przypadku napełniania zbiornika ważna jest każda minuta.

Zbiornik aluminiowy firmy Kotte: mniejsza masa własna - to większa pojemność.

Czteroosiowa cysterna firmy Fliegl z hydraulicznie sterowanym ramie­niem ssawnym zapewniającym szybkie dokowanie.